آشنایی با مفهوم تحلیل
شما نیاز دارید تا برای شناخت یک مسئله از کل به جزء برسید یعنی مسئله ی کلی را جزء جزء کنید و آن را به اجزای سازنده اش تقسیم کنید، به این فرایند تحلیل یک مسئله گفته میشود.
برای مثال: اگر قصد داشته باشید یک وب سایت را تحلیل کنید باید ببینید از صفر تا 100 یک وب سایت از چه اجزایی تشکیل شده است؟ کارایی هر جزء چیست؟ و هر جزء شامل چه زیرمجموعه هایی با چه ویژگی هایی میشود؟
وب سایت دیجی کالا را در نظر بگیرید، فرض کنید میخواهیم این وب سایت را تحلیل کنیم. اولین کاری که باید بکنید شناخت تمامی اجزای این وب سایت است، برای مثال این وب سایت دارای سبد خرید، سرچ، ثبت نام، کارت هدیه و غیره می باشد هر کدام از این اجزا از بخش های دیگری تشکیل شده اند که هر بخش ویژگی و صفات خاص خود را دارد برای مثال کارت هدیه دارای بخش هایی مانند پربازدید ترینها، تعداد نمایش و نحوه ی نمایش کارت های هدیه براساس صعودی و نزولی بودن قیمتها می باشد که هر کدام ویژگی های خاص خود را دارند. بعد از اینکه تمامی این اجزا و زیرمجموعه های آنها را به همراه عملکردشون بررسی کردید به این معناست که شما موفق شده اید وب سایت دیجی کالا را تحلیل کنید. درواقع مفهوم تحلیل به این شکل است.
آشنایی با مفهوم کسب و کار
هر نوع فعالیت اقتصادی که توسط مردم انجام میشود نوعی کسب و کار است.
همانطور که می دانید کسب و کار به دو دسته کلی تقسیم میشود، کسب و کار فیزیکی و آنلاین. البته کسب و کارهایی که هر دو دسته را شامل میشوند هم وجود دارند یعنی هم به صورت فیزیکی و هم به صورت آنلاین کار می کنند مانند هایپر استار.
مطلب مرتبط : Affiliate Marketing و نقش آن در کسب و کار اینترنتی
هدف از تحلیل کسب و کار چیست؟
درواقع تحلیل کسب و کار با هدف اینکه یک سازمان برای رسیدن به اهداف خود:
- چه کارهایی را باید انجام دهد؟
- به چه تعداد نیروی کار نیاز دارد؟
- به چه شکل قابلیتها و ویژگی های محصولات خود را به مشتریان معرفی کند؟
- و هم راستا بودن یا نبودن این اهداف
صورت می گیرد.
مفهوم و هدف استفاده از BABOK
قبل از آشنایی با مفهوم BABOK باید با مفهوم استراتژی آشنا شوید، اصولا به برنامه هایی منظم که هدفی مشخص را برای رسیدن به موفقیت دنبال می کنند استراتژی گفته میشود. هر کسب و کاری و تحلیلش برای خود استراتژی دارد، یکی از استراتژی های کسب و کار هم استراتژی BABOK می باشد.
BABOK مخفف (Business Analysis Body of Knowledge) به معنای استانداردی برای تحلیل کسب و کار می باشد.
شما با استفاده از استاندارد BABOK میتوانید یک کسب و کار را تحلیل کنید و با اطلاعات بدست آمده از تحلیل کسب و کار به نتایجی مانند :
- برنامه ریزی و مدیریت در کسب و کار
- تعیین اهداف استخراجی از کسب و کار
- مستند سازی
- اعتبارسنجی نیازهای یک کسب و کار و پروژه های درحال اجرا
- ارائه راه حل مناسب برای رفع نیازها
- ارائه زمان بندی برای رسیدن به اهداف تعیین شده
را بصورت حرفه ای و علمی انجام داده و ریسک شکست پروژه های سازمانی را بویژه در حوزه مدیریت محدوده و محتوی پروژه و شناخت و کسب رضایتمندی اعضای کسب و کار به حداقل برسانید.
BABOK به چه شکل مطرح شد؟
IIBA مخفف ( International Institue Business Analysis ) یک موسسه ی علمی و غیرانتفاعی بین المللی است که در حوزه ی تحلیل کسب و کار فعالیت می کند.
هدف اصلی این موسسه گسترش دانش در زمینه ی تحلیل کسب و کار است به همین جهت استانداری تحت عنوان BABOK را ارائه داده است که این استاندارد توسط متخصصینی که آن را در پروژه ها و فعالیتهای روزمره خود بکار برده اند نوشته شده و رشد یافته است.
آشنایی با مراحل BABOK
1. برنامه ریزی و مانیتورینگ (نظارت) تحلیل کسب و کار
2. تحلیل سازمان
3. تحلیل نیازمندی ها
4. مدیریت نیازمندی ها و ارتباطات
5. استخراج نیازمندی ها
6. ارزیابی و اعتبار سنجی راه حل
1. برنامه ریزی و مانیتورینگ (نظارت) تحلیل کسب و کار
این بخش از 2 قسمت تشکیل شده است برنامه ریزی و نظارت.
که اولین بخش یعنی برنامه ریزی بر روی آماده کردن تحلیل یک کسب و کار تمرکز می کند. این بخش درکی عمیق از پروژه را در تحلیل گر ایجاد می کند که :
- نیازمندیهای کسب و کار
- امکان انتخاب یک رویکرد مناسب در مسیری درست
- توسعه یک راهحل برای نیازهای شناسایی شده
را فراهم میآورد.
و اما بخش دوم، بخش نظارت می باشد که در این مرحله مشخص میشود که :
- آیا اجرای فعالیتها مطابق با برنامههای توافق شده بودهاند یا خیر؟
- فرآوردههای تولید شده همان مواردی بودهاند که در برنامههای اجرایی بر روی آنها توافق شده است؟
درنتیجه برخی از معیارهای رسیدن به موفقیت در این مرحله تغییر می کنند و یا کامل میشوند.
2. تحلیل سازمان
در این مرحله تحلیل گر، پروژه تحلیل کسب و کار را باتوجه به محیط داخل و خارج سازمان یا مجموعه بررسی می کند که در نتیجه نیاز کسب و کار، مشکلات درون سازمانی، مشکلات برون سازمانی، فرصتی برای تعریف راه حل ها و مزایا و منافع مشخص می گردند. در حوزه دانش تحلیل سازمان وضعیت موجود در سازمان درک میگردد. همچنین پس از مشخص شدن وضعیت موجود سازمان و نیازهای کسب و کار، تحلیل فاصله صورت گرفته و فاصله موجود تا توانمندیهای مورد نیاز معین میگردد.
3. تحلیل نیازمندی ها
در این حوزه تحلیل گر نیازمندی هایی که از سمت اعضای سازمان یا مجموعه اظهار شده است را تجزیه و تحلیل می کند. هدف در این مرحله، تعریف توانمندی های لازم برای پیدا کردن راه حلی است که به نیازها پاسخ دهد.
درواقع نیازمندی هایی که اینگونه مورد تحلیل قرار می گیرند بعد از اینکه نظارت دقیق بر روی آنها صورت می گیرد مشخص میشود که این نیازها، همان نیازهای اساسی بوده اند و کمک میکنند تا خصوصیات راه حلی که توسط تحلیل گر ارائه میشود مشخص گردد.
4. مدیریت نیازمندی ها و ارتباطات
بعد از تحلیل نیازمندی ها که در مرحله قبل به آن پرداخته شد نوبت به مدیریت آنها می رسد، اما منظور از مدیریت نیازمندی ها چیست؟
همانطور که می دانید یک پروژه تحلیل کسب و کار از کاربران نهایی و مدیران ارشد تشکیل میشود که برای موفقیت در تحلیل یک کسب و کار نیاز است که تمامی کاربران و مدیرانی که عضو تیم کسب و کار هستند به درک مشترکی از نیازمندی ها برسند، بر همین اساس اطمینان حاصل میشود که تمامی اعضا به یک درک واحد و مشترک در نیازمندی ها و راهکارها رسیده اند که به این روند مدیریت نیازمندی ها گفته میشود.
مدیریت نیازمندیها با موضوعاتی مانند :
- مدیریت تغییرات
- تأثیرات ناشی از این تغییرات بر سایر نیازمندیهای مرتبط
- بستهبندی نیازمندیها به صورتی منطقی و مناسب و نگهداری از آنها به منظور استفاده مجدد در آینده
سر و کار دارد.
5. استخراج نیازمندی ها
استخراج نیازمندی ها به تحلیل گر کمک می کند تا متوجه شود که اعضای سازمان یا مجموعه چه انتظاراتی از راه حل های مطرح شده برای موفقیت کسب و کار دارند.
یکی از فعالیت های کلیدی در استخراج نیازمندی ها، انتخاب یک تکنیک مناسب توسط تحلیل گر برای استخراج اطلاعات صحیح است چون بدون داشتن اطلاعات درست تمامی فعالیتهایی که برای تحلیل موفقیت آمیز کسب و کار برنامه ریزی شده است ناقص خواهد ماند. اما این استخراج اطلاعات در چه زمانی توسط تحلیل گر اجرا میشود؟ استخراج اطلاعات در ابتدای چرخه عمر پروژه صورت می گیرد.
6. ارزیابی و اعتبار سنجی راه حل
در این حوزه اطمینان از اینکه راه حل ارائه شده نیازهای کسب و کار را پوشش می دهد حاصل میشود و بعد از اطمینان نوبت به پیاده سازی میرسد.
فعالیتهایی که در این حوزه انجام میشوند میتوانند شامل مواردی همانند:
- ارزیابی و اعتبارسنجی فرآیندهای کسب و کار
- ساختارهای سازمانی
- توافقنامههای برونسپاری
باشند.
همانطور که در شکل می بینید مراحل: تحلیل سازمان، تحلیل نیازمندی ها و ارزیابی و اعتبارسنجی راه حل جز مراحل زیربنایی و زیر ساخت این نوع تحلیل هستند.
میتوان گفت که کسب و کارها امروزه برای موفقیت خود نیاز به استفاده از فناورهای اطلاعاتی دارند. و فناوری اطلاعات نیز همانند هر فناوری و ابزار دیگری که در سازمان به کار گرفته میشود، باید به کسب و کار سازمان ارزش خاصی را ارائه نماید. برای این که بتوان راهحلی مبتنی بر فناوری اطلاعات برای کسب و کارها ارائه نمود که در عین فناورانه بودنش ارزش مورد انتظار را نیز تحویل دهد، میبایست راهحل مورد نظر نیازمندیهای کسب و کار و ذینفعان را پوشش دهد. و تنها رسیدن به این سطح از رضایت ذینفعان، تحلیل کسب و کار میباشد. امروزه استفاده از تحلیل کسب و کار با تعریف خاص خود و استانداردی که IIBA ارائه میدهد در کسب و کارها گریزناپذیر شده است. سازمانها باید به این سمت حرکت نمایند که هیچ راهحلی را بدون تحلیل دقیق شرایط و کسب و کارشان مورد پذیرش قرار ندهند. سازمانهایی که این هدف را دنبال میکنند میتوانند از استاندارد BABOK و بهرهگیری از آن در کسب و کارشان استفاده نمایند.